Etiket: Rahim kanseri

Kompleks atipili endometrial hiperplazi sorunu

Küretajında kompleks atipili hiperplazi saptanan olguların % 17-43’ünde histerektomide iyi diferansiye adenokarsinom saptanmaktadır . Bu nedenle küretajda ayırıcı tanıyı iyi yapmak gerekir. Literatürde karsinom tanısı için gerekli olan stromal invazyonu belirlemek için değişik araştırmacılar değişik kriterler koymuşlardır. Bu kriterleri özetleyecek olursak; adenokarsinomlarda hücresel malignite bulguları, nükleer polarite kaybı, kribriform paternli intraglandüler proliferasyon, stromasız intraglandüler proliferasyon, dezmoplazi veya fibroblastik stromanın eşlik etiiği düzensiz bez infiltrasyonu, konflüent glandüler patern, yaygın papiller yapılar, stromanın yerini skuamöz epitel kitlelerinin alması bulguları izlenir.
Önerilen kriterlerden hangisi kullanılırsa kullanılsın, verilen patoloji raporunda tanı gidişi gösterebilmeli, malignite tanısına ulaşırken kullanılan nonmorfolojik kriterleri belirtmeli, ayırıcı tanı ve kriterlerini içermeli, kolay anlaşılır olmalıdır.
Pratikte kompleks atipili hiperplazi ile karsinom ayırıcı tanısının fazla bir önemi yoktur. Hastanın yaşına göre her iki durumda da uygulanacak tedavi aynıdır. Ancak yine de operasyon esnasında bu hastaların uterusu dikkatlice değerlendirilip, malignite şüpheli dokular frozen ile histopatolojik incelemeye alınıp, kanser saptandığı takdirde endometrial karsinomlar gibi tedavi edilebilirler.

Endometrial hiperplazide patoloji

Basit hiperplazide hem bez, hem stroma artışı ile endometriumun total hacminde artış vardır. Fokal veya diffüz olabilir. Polipoid gelişim gösterebilir. Bezler genelde proliferatiftir. Olguların %1’inde fokal veya total sekretuar değişiklik gözlenir. Stroma ekzojen progesteron kullanımı dışında desidual reaksiyon göstermez. Stromada endometrit bulguları sıklıkla eşlik eder. Bezler küçük yuvarlak, düzenlidir. Fokal kistik genişlemeler izlenir. Arada ince stroma kalacak kadar sırt sırta vermezler. Tomurcuklanmalar olabilir, çok sayıda olursa veya eldiven parmağı-testere dişi görünümü alırsa kompleks hiperplazi denmelidir.
Ayırıcı tanıda polip, kistik atrofi, kronik nonspesifik endometrit , normal proliferasyon, anovulatuar proliferatif endometrium yer alır. Anovulatuar (disordered) proliferatiften ayırım zor olabilir. Volüm artışı gösterilemiyorsa “disordered proliferatif” tanısı verilmelidir.
Kompleks hiperplazide sitolojik atipi olmadan yaygın glandüler yapısal atipi ve/veya kalabalıklaşma gözlenir . Eldiven parmağı, testere dişi, papiller görünüm, stromada bezlerde yoğun kalabalıklaşma, sırt sırta verme dikkati çeker. Ayırıcı tanıda diğer hiperplaziler, karsinom, geç proliferatif endometrium, disordered proliferasyon, nekroz veya mekanik artefakta bağlı distorsiyon yer alır.
Basit veya kompleks hiperplazide hücresel atipi varlığı halinde tanıya “atipili” tanımı eklenmelidir. Atipik hiperplazi sadece endometrium bezlerini ilgilendirir. Tüm endometriumu hiçbir zaman tutmaz. Multifokal olabilir, aradaki endometrium alanları normal, atrofik veya (basit-kompleks) hiperplazik olabilir. Bezlerde polarite kaybı ile birlikte gerçek stratifikasyon vardır. Anizonükleoz, kalabalıklaşma gösteren büyük ve düzensiz nükleuslar, büyük ve düzensiz nükleol, fokal geniş ve yoğun eozinofilik sitoplazma görülür. Ayırıcı tanıda karsinom, metaplaziler, mekanik travma sonrası fokal atipi ve reaktif atipi yer alır. Reaktif atipide nükleuslarda çap, şekil farklılığı, düzensizlik olabilir. Bezler tek sıralı epitel ile döşelidir. Sitoplazma eozinofilik değildir. Bezlerde kalabalıklaşma yoktur. Mitoz nadirdir. Büyük atipik nükleus, bazal membrana ince bir sitoplazma ile bağlıdır.

Endometrial hiperplazilerde sınıflama

Endometrial hiperplazilerde birçok farklı sınıflama kullanılmıştır. Biz, WHO (Dünya Sağlık Teşkilatı) önerilen sınıflamayı kullanıyoruz . Histopatolojik değerlendirmede tanı kriterlerinin subjektif olması nedeni ile gözlemcinin kendi içinde ve gözlemciler arasında oldukça önemli oranda uyumsuzluk vardır. Bu nedenle aynı tanı kriterlerinin ve sınıflamanın kullanılması tedavi ve takip açısından önemlidir.

Endometrial hiperplazilerde WHO/ISGP sınıflaması:
Basit hiperplazi

  • atipisiz
  • atipili

Kompleks hiperplazi

  • atipisiz
  • atipili

Endometrial hiperplazilerde terminoloji ve Sınıflama

Endometrial hierplazilerin invazif adenokarsinoma dönüşme riski olan ve olmayan iki geniş grup halinde bulundukları konusunda son senelerde giderek yaygınlaşan bir görüş hakimdir. Bu iki grup arasında kritik ayrımı yapan hücresel atipinin olup olmamasıdır. Böylece endometrial hiperplaziler şöyle sınıflandırılabilir:

  • Hücresel atipinin olmadığı hiperplazi
  • Hücresel atipili hiperplazi

Hücresel atipinin olmadığı birinci grupta morfolojik olarak iki değişik antite vardır. Birincisi yapısal anormalliklerin bulunduğu kompleks hiperplazi, diğeri ise yapısal anormallik bulunmayan daha öncedende kistik glandüler hiperplazi olarak bilinen basit hiperplazi. Hücresel atipi gösteren tüm hiperplaziler atipik hiperplazi olarak adlandırılmalıdır, bunları ayrıca daha alt gruplara ayırmak gereksizdir. Basit hiperplazilerin atipik hiperplazilerin prekürsörü olduğuna dair herhangi bir gösterge yoktur.

Endometrial hiperplaziler (Rahimiçi hücre çoğalması – kalınlaşması)

Endometrial hiperplaziler (EH) progesteron etkisi altında olmayan hassas endometriumun devamlı östrojenik etki kalması sonucu ortaya çıkar. Endometrial hiperplazi  histolojik olarak benign-prekanseröz arasında bir hastalık spektrumunu tanımlar. Endometrial hiperplazi prevalansı 45-55 yaşlar arasında artmaktadır. Endometrium adenokanseri ise 55-75 yaşlar arasında daha sık izlenmektedir.

Endometrial hiperplazilerin klinik önemi

  •  Anormal uterus kanamasına sebep olurlar
  •   Fazla miktarda kan kaybına sebep olurlar
  •   Anovulasyon ve infertilite ile beraber bulunabilirler
  •   Östrojen salgılayan over tümörü ile beraber bulunabilirler
  •   Östrojen tedavisi sonucu gelişebilirler
  •   Endometriun kanserine dönüşebilir veya beraberce bulunabilirler